AKILCI İLAÇ KULLANIMI

 

AKILCI İLAÇ KULLANIMI NEDİR?

Hekim tarafından hastadaki tıbbi sorunun doğru olarak değerlendirilmesi(doğru tanı),bu hastalığa karşı, etkili,ekonomik ve en az yan etkili ilaçların seçilip hastanın ve hastalığın özelliklerine göre uygun dozda ve veriliş biçimiyle yeterli sürede uygulanması ve sonuçların değerlendirilmesini kapsayan süreçtir.

AKILCI İLAÇ KULLANIMINDAKİ AMAÇ:

 Amaç toplum üzerinde yanlış ilaç kullanmaktan kaynaklanan ekonomik ve sosyal yükün azaltılması, oluşan fizyolojik, biyolojik ve psikolojik zararın önlenmesidir.

BU SÜREÇTE KİMLER VAR?

Bu süreç içerisinde hasta, hekim,eczacı ,hemşire ve diğer  sağlık personeli önemli rol oynar.Bu dört unsurun sürekli eğitimi, bilgilerinin güncellenmesi akılcı ilaç kullanımında çok  önemli faktördür.Akılcı ilaç kullanımının başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için hasta,hekim,eczacı,hemşire ve diğer sağlık personelinin uyumlu bir çalışma yürütmesi gerekmektedir.

 SORUMLULUKLAR:

Hekim: Hastadaki tıbbi sorunun doğru olarak değerlendirilmesi(doğru tanı),bu hastalığa karşı etkili,ekonomik ve en az yan etkili ilaçların seçilip hastanın ve hastalığın özelliklerine göre uygun dozda ve veriliş biçimiyle yeterli sürede uygulanması ve sonuçların değerlendirilmesini sağlar. Eczacı: Hekimin hastaya tavsiye ettiği ilaçları kullanım şekli, kullanım  aralığı, kullanım dozu, kullanım süresi ve yan etkileri anlatarak hastaya verir.Eczacı hastaya tedavi sürecinde ilaç danışmanlığı yapar. Hemşire ve diğer yardımcı personel: Hastaya  ilacın uygulanması esnasında yardımcı olur.Hastayı ilacın kullanılması ile ilgi olarak bilgilendirir.

 Hasta: Hekim ve eczacının tavsiye ve uyarılarını dikkatle dinler verilen ilaçları önerilen doz ve sürede kullanır ve istenmeyen yan etkiler oluştuğunda hekim ve eczacıyı bilgilendirir. 

AKILCI İLAÇ KULLANIM İLKELERİ:

Doğru tanı: Doğru ve erken tanı başarılı bir tıbbi tedavinin ön koşuludur.Ayrıca yanlış başlanmış bir tedavinin doğru tanıyı gölgeleyip geciktirebileceği unutulmamalıdır. Hekim hastasındaki yakınmaları ve hastalık öyküsünü kendi saptayacağı belirtiler ile birleştirip gerektiğinde yardımcı laboratuvar bulgularını da dikkate alarak klinik tanıyı belirler. Doğal olarak hekimin bilgi birikimi  ve deneyimi doğru tanıya varmada en önemli etkendir.Ayrıca yardımcı laboratuvar olanaklarıda hekimin doğru ve erken tanıya  varmasında yardımcı olur. Ancak bütün laboratuvar yöntemlerinin yerinde ve gerektiği ölçüde kullanılması akılcı bir yaklaşım olacaktır.Hastaya hekim tarafından doğru tanı konulması ile hem tedavi süreci kısalarak hasta sağlığına çabuk kavuşacak hemde hasta yanlış ilaç kullanımı nedeniyle zarar görmeyecektir.

 Uygun ilacın seçimi : İlaç tedavisine karar vermeden önce mutlaka ilaç-dışı tedavi seçenekleri gözden geçirilmeli ve ilaç tedavisi ile birlikte diyet, egzersiz gibi gerekli yaşam biçimi değişiklikleri konusunda hasta uyarılmalıdır. Hekim hastasına uygulayacağı ilaç yada ilaçları  seçerken seçilecek ilacın etkili,güvenilir,ilaç etkileşmesi olmaması, zamanla tolerans ve bağımlılık yapmaması, uygulama kolaylığı,ekonomik olması,hastada bulunan diğer hastalılara uygun olması,hastadaki fizyolojik değişkenlere (yaş,cinsiyet,kilo,gebelik, emzirme vb.)uygun olması  durumlarını dikkate alması gerekmektedir.

 Tedavi süreci: Hekimin hastaya tavsiye ettiği ilaçlar eczacı tarafından kullanım şekli, kullanım  aralığı, kullanım dozu, kullanım süresi ve yan etkiler anlatılarak hastaya verilir.Eczacı hastaya tedavi sürecinde ilaç danışmanlığı yapar.Hemşire ve diğer yardımcı personel hastaya  ilacın uygulanması esnasında yardımcı olur.Hasta kendisine verilen ilaçları öneriler doğrultusunda kullanır,oluşan etki ve yan etkileri hekime bildirir.Tedavi başarısının değerlendirilmesi: Hekim hastaya uygulamaya başladığı tedavi sürecini izlemeye alır, ilacın etkilerini,yan etkilerini,hastaya uyumunu ve  tedavi sonucunu değerlendirir.

AKILCI İLAÇ KULLANIMINDA HASTALARA ÖNERİLERİMİZ

Kendiliğinizden ya da komşunuza danışarak ilaç almayınız.

İlaçlarınızı, yalnızca hekiminizin önerisi ve eczacınızın uyarısı doğrultusunda kullanınız.

İlaçlarınızı nasıl kullanacağınızı ve nasıl saklayacağınızı tam olarak öğreniniz ve eksiksiz uygulayınız.

Hekiminize ve eczacınıza başvurduğunuzda, son haftalarda kullandığınız her türlü ilacı belirtiniz.

Allerjik bir bünyeniz varsa, sağlık personelini uyarmayı unutmayınız.

Tüm ilaçların-istenen etkilerinin yanı sıra-istenmeyen etkilerinin de olabileceğini aklınızda bulundurunuz.

İlaçların yan etkileri konusunda hekiminizden ve eczacınızdan bilgi alınız.

İlacı kullanmaya başladığınızda beklenmeyen bir etki görüldüğünde eczacınıza ve doktorunuza bilgi veriniz

Kendinizi iyileşmiş hissetseniz bile, ilaç (özellikle antibiyotik) kullanımını yarıda kesmeyiniz.Hekime danışmadan doz değişikliğine gitmeyiniz.

Hamilelik süresince ve emzirme döneminde, hekiminize danışmadan hiçbir ilaç kullanılmaması gerektiğini unutmayınız.

İlaçlarınızı, kilit altında ve çocukların ulaşamayacağı yerlerde bulundurunuz.

Kesilmiş veya açılmış ambalajlı ilaçları satın almayınız,son kullanma tarihi  geçmiş olan ilaçları kesinlikle kullanmayınız.

Evinizde, işyerinizde ve taşıtınızda bulunan ilaçları zaman zaman gözden geçiriniz. Bu konuda eczacınıza danışınız.

İstenmeyen etkileri şiddetlendirebileceği için, ilaç kullanırken alkol almayınız     

Kullanmak istediğiniz bir alternatif tıp metodu varsa mutlaka doktorunuza danışmalısınız

Alaaddin GÜLER........
Eczacı................ 
Tavşanlı Doç.Dr.Mustafa Kalemli
Devlet Hastanesi........